Khi đi biển, chọn resort, khách sạn hay homestay nên dựa vào ba câu hỏi: bạn muốn ở yên một chỗ hay đi khám phá mỗi ngày, bạn đi với ai, và bạn đi vào mùa biển êm hay mùa sóng gió của vùng đó. Resort hợp với người muốn nghỉ hẳn, có trẻ nhỏ, chấp nhận ở xa phố; khách sạn ở phố biển hợp với người muốn tự do đi ăn, đi chơi; homestay làng chài hợp với đảo nhỏ và người chịu được tiện nghi đơn giản.
Bờ biển Việt Nam dài hơn ba nghìn cây số, có đủ từ phố biển đông đúc như Nha Trang (Khánh Hòa), Đà Nẵng, Vũng Tàu (TP Hồ Chí Minh, trước thuộc Bà Rịa – Vũng Tàu) tới những đảo nhỏ chỉ có vài trăm hộ dân. Cùng chữ "đi biển" nhưng chỗ ở đúng cho mỗi nơi rất khác nhau. Bài này không xếp hạng cơ sở nào, mà chỉ ra những yếu tố làm một kỳ nghỉ biển thành công hay thất bại, phần lớn nằm ở chỗ ở chứ không nằm ở bãi tắm.
Ba nhóm chỗ ở vùng biển và cái giá phải trả của mỗi nhóm
Không có nhóm nào tốt nhất. Mỗi nhóm đổi một thứ lấy một thứ khác, và chọn đúng là biết mình chịu đổi cái gì.
| Nhóm | Được gì | Đổi lại | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Resort, khu nghỉ dưỡng | Bãi tắm sát phòng, bể bơi, khu vui chơi trẻ em, ít phải di chuyển | Thường xa phố, ăn uống trong khu tốn kém hơn, ra ngoài phải gọi xe | Gia đình có trẻ nhỏ, người muốn nghỉ hẳn vài ngày |
| Khách sạn ở phố biển | Đi bộ ra biển, gần quán ăn, chợ, dễ đổi kế hoạch | Bãi tắm đông, ồn về đêm, phòng hướng biển thường đắt hơn hẳn phòng hướng phố | Nhóm bạn, cặp đôi thích đi ăn, người ở ngắn ngày |
| Homestay, nhà nghỉ làng chài | Gần đời sống làng biển, chủ nhà chỉ đường, giá mềm | Tiện nghi đơn giản, nước ngọt và điện có nơi còn hạn chế | Đảo nhỏ, người đi trẻ, người thích tự khám phá |
| Căn hộ, nhà nguyên căn ven biển | Có bếp, rộng, hợp nhóm đông ở dài | Tự lo dọn dẹp, chất lượng không đồng đều | Đại gia đình, nhóm bạn ở từ năm ngày trở lên |
Một sai lầm hay gặp là chọn resort xa trung tâm cho chuyến đi ngắn ba ngày mà lại muốn đi chơi khắp nơi. Mỗi lần ra khỏi resort là một chuyến xe, và cuối cùng bạn trả tiền cho một bãi biển riêng mà gần như không dùng tới.
Hướng biển và hướng phòng: chuyện bình minh, hoàng hôn và nắng chiều
Phần lớn bờ biển miền Trung và Nam Trung Bộ nhìn ra phía đông: Đà Nẵng, Quy Nhơn (Gia Lai, trước thuộc Bình Định), Nha Trang. Ở đây, phòng hướng biển đón bình minh trên mặt nước, còn hoàng hôn rơi về phía núi sau lưng. Ngược lại, bờ tây đảo Phú Quốc (An Giang, trước thuộc Kiên Giang) và nhiều đảo trong vịnh Thái Lan nhìn ra hướng tây, nổi tiếng với hoàng hôn trên biển. Biết hướng này giúp bạn chọn đúng phía phòng cho thứ mình muốn ngắm.
Hướng còn quyết định cái nóng. Phòng nhìn ra biển phía tây sẽ đón nắng chiều gắt chiếu thẳng qua cửa kính; phòng hướng đông sáng sớm đã chói. Người ngủ nướng nên hỏi phòng có rèm cản sáng không. Với gia đình có trẻ nhỏ, một ban công nắng chiều ở tầng cao còn là chỗ cần để ý lan can.
Chữ "hướng biển" trong mô tả cũng có nhiều mức. "Nhìn thẳng ra biển" khác "nhìn thấy một phần biển", và "gần biển" có thể là cách hai dãy nhà và một con đường lớn. Cách kiểm nhanh là mở bản đồ vệ tinh, tìm vị trí toà nhà, xem giữa nó và bờ cát có gì. Nếu tiếng sóng là lý do chính của chuyến đi, hãy trả thêm cho phòng thật sự sát biển, còn nếu chỉ ngủ thì phòng hướng phố yên hơn và rẻ hơn.
Mùa sóng gió đổi hẳn giá trị của một chỗ ở
Biển Việt Nam không êm quanh năm và mỗi vùng có mùa khác nhau. Bờ biển miền Trung thường động mạnh từ khoảng tháng Mười tới tháng Một khi có gió mùa đông bắc và bão cuối mùa; vịnh Thái Lan quanh Phú Quốc, Nam Du thì sóng lớn hơn vào mùa gió tây nam, khoảng giữa năm. Đi đúng mùa êm, bãi tắm trước khách sạn là đủ; đi vào mùa động, những thứ khác mới quyết định kỳ nghỉ.
Vào mùa biển động, ba thứ trở nên quan trọng. Thứ nhất là bể bơi, vì nhiều ngày cờ đỏ cấm tắm biển; một khu nghỉ có bể bơi tốt cứu được cả chuyến đi của trẻ con. Thứ hai là không gian trong nhà: sảnh, quán cà phê, góc đọc sách, phòng đủ rộng để ngồi khi mưa. Thứ ba là vị trí gần phố, để những ngày không tắm được còn có chỗ đi ăn, đi bảo tàng, đi chợ.
Với đảo nhỏ, mùa sóng gió còn có nghĩa là tàu có thể tạm dừng. Khi đặt chỗ ở trên đảo vào mùa giáp ranh, nên chọn nơi có chính sách đổi ngày khi tàu nghỉ, và để dư một ngày trước chuyến bay về. Những người kẹt lại đảo vì sóng thường không lo chỗ ngủ thêm một đêm, mà lo vé máy bay đã đặt không đổi được.
Đi với ai thì ưu tiên điều gì
Gia đình có trẻ nhỏ. Ưu tiên bãi tắm thoải, ít đá ngầm, có cứu hộ; bể bơi trẻ em; phòng gia đình hoặc giường phụ; chỗ ăn gần. Resort hoặc khách sạn lớn ở phố biển yên tĩnh thường hợp hơn homestay đảo nhỏ, nơi cầu cảng, tàu nhỏ và bãi đá cần trông con sát sao.
Ông bà, người lớn tuổi. Ưu tiên nơi có thang máy hoặc phòng tầng trệt, lối ra biển không phải xuống bậc dốc, gần cơ sở y tế. Nhiều resort trên sườn đồi rất đẹp nhưng từ phòng xuống bãi là hàng trăm bậc thang hoặc phải đi xe điện nội bộ.
Cặp đôi. Phòng sát biển, ban công riêng, khu yên tĩnh, ít trẻ em. Khách sạn nhỏ ở khu biển vắng hơn hoặc bungalow trên đảo thường hợp hơn khu nghỉ dưỡng lớn đông gia đình.
Nhóm bạn trẻ. Gần quán ăn và chỗ chơi tối, phòng nhiều giường, có thể nấu nướng. Căn hộ hoặc nhà nguyên căn ở phố biển thường lợi hơn đặt nhiều phòng khách sạn riêng lẻ.
Người đi lặn, câu cá, chụp ảnh. Ở gần bến tàu hoặc điểm xuất phát sớm. Đi lặn ở Nha Trang hay Côn Đảo, đêm ngủ gần cảng giúp bớt một chặng xe lúc bình minh.
Người làm việc từ xa. Hỏi tốc độ mạng thật, có bàn làm việc trong phòng không, có góc yên tĩnh ngoài phòng không. Nhiều khu nghỉ ven biển đẹp nhưng sóng điện thoại yếu ở các bungalow xa sảnh, chỉ mạnh ở khu lễ tân và nhà hàng.
Chi phí ẩn của resort xa trung tâm và homestay đảo nhỏ
Giá phòng chỉ là một phần. Với resort xa phố, phần còn lại là tiền xe mỗi lần ra ngoài, bữa ăn trong khu nghỉ thường cao hơn ngoài phố, và những dịch vụ như xe đưa đón sân bay, bữa sáng cho trẻ, giường phụ có khi tính riêng. Trước khi so giá, cộng luôn những khoản này cho số ngày bạn ở, vì một resort rẻ hơn một chút nhưng xa hơn hai mươi cây số có thể đắt hơn sau ba ngày.
Với homestay trên đảo nhỏ, chi phí ẩn lại nằm ở tiện nghi. Nước ngọt ở nhiều đảo quý, có nơi phụ thuộc giếng hoặc nước mưa, nên chủ nhà có thể nhắc khách tắm tiết kiệm. Điện có khi chập chờn lúc cao điểm, điều hoà không chạy hết công suất. Wifi yếu. Không có gì đáng phàn nàn nếu bạn biết trước; đáng phàn nàn là khi mô tả không nói.
Ngược lại, khách sạn giữa phố biển có khi phải trả thêm tiền gửi xe, tiền thuê ghế ô ngoài bãi, và giá phòng cuối tuần, ngày lễ tăng mạnh so với ngày thường. Một khoản nữa ít ai tính là thời gian. Resort trên bán đảo hay đầu mũi đất đẹp vì vắng, nhưng đi từ sân bay mất thêm một hai giờ. Với chuyến đi ba ngày hai đêm, mất nửa ngày cho đường là mất một phần sáu kỳ nghỉ. Hãy coi thời gian đi lại cũng là tiền, và tính nó cùng lúc với giá phòng.
Trên đảo nhỏ: ở gần cảng, ở trung tâm xã hay ra bãi xa
Ở những đảo như Cô Tô (Quảng Ninh), Lý Sơn (Quảng Ngãi) hay Nam Du (An Giang, trước thuộc Kiên Giang), chuyện chọn chỗ ở thường xoay quanh ba vị trí. Khu gần cảng tiện nhất cho chuyến tàu sớm và chuyến về, nhưng hay ồn tiếng máy tàu, tiếng bốc dỡ hàng lúc rạng sáng. Khu trung tâm xã gần chợ, quán ăn, chỗ thuê xe máy, là nơi phần đông khách lần đầu chọn. Khu bãi xa thì yên, gần biển đẹp, nhưng buổi tối ít quán và đường về có đoạn không đèn.
Đảo càng nhỏ, khoảng cách càng ngắn, nên đừng quá lo chuyện "xa". Điều đáng lo hơn là đường: có đoạn dốc, có đoạn đường bê tông hẹp, và nếu bạn không quen lái xe máy thì một chỗ ở cách trung tâm ba cây số đã thành bất tiện. Hỏi chủ nhà có cho thuê xe, có đưa đón ra cảng không, vì nhiều nơi trên đảo nhỏ coi đó là dịch vụ đi kèm.
Mùa cao điểm hè, các đảo miền Bắc như Cô Tô thường kín chỗ vào cuối tuần, còn ngày thường vắng hơn hẳn. Nếu lịch cho phép, đi giữa tuần vừa dễ có phòng ưng ý, vừa đỡ cảnh bãi tắm đông. Ngược lại, ngoài mùa, một số cơ sở trên đảo nghỉ hẳn; hỏi trước để không tới nơi mới thấy cửa đóng.
Bãi biển trước khách sạn có phải bãi riêng không
Nhiều người ngạc nhiên khi thấy người dân địa phương tắm ngay trước một resort. Điều này không sai: theo nguyên tắc của pháp luật về hành lang bảo vệ bờ biển, bờ biển là không gian chung và việc xây dựng ven biển phải bảo đảm quyền tiếp cận biển của người dân. Những điều nên hiểu:
- Khu nghỉ có thể quản lý phần ghế, ô, khu vực phục vụ của mình, nhưng không biến mặt biển và bờ cát thành chỗ riêng tuyệt đối.
- Ở những bãi đông, phần bãi trước resort thường sạch và vắng hơn chỉ vì ít lối vào công cộng gần đó.
- Khi ở khách sạn phố biển, hỏi khách sạn có khu ghế ô cho khách ở bãi đối diện không, hay phải thuê của các điểm dịch vụ trên bãi.
- Ở bất cứ đâu, nên tắm ở khu có cứu hộ, cắm cờ và phao giới hạn, không tắm khi có cờ đỏ hoặc lúc trời tối.
Câu hỏi thường gặp
Phòng hướng biển có đáng trả thêm không?
Đáng nếu bạn ở trong phòng nhiều, đi cặp đôi hoặc đi để nghỉ hẳn; không đáng lắm nếu bạn ra ngoài từ sáng tới tối và chỉ về ngủ. Kiểm tra "hướng biển" là nhìn thẳng hay nhìn một phần, và phòng ở tầng mấy, vì phòng tầng thấp có khi bị cây hoặc mái nhà khác che mất tầm nhìn.
Đi biển mùa mưa bão có nên đặt trước không?
Có thể đặt, nhưng nên chọn mức giá cho phép huỷ hoặc đổi ngày, theo dõi dự báo thời tiết vài ngày trước khi đi và sẵn sàng hoãn. Khi có cảnh báo bão, chính quyền địa phương có thể cấm tắm biển, tạm dừng tàu ra đảo. Không nên đặt mức giá không hoàn tiền cho chuyến đi biển vào giữa mùa bão của vùng đó.
Có nên ở homestay trên đảo khi đi cùng trẻ nhỏ không?
Được, nhưng chọn nơi gần bãi tắm thoải, có phòng riêng và nhà vệ sinh trong phòng, chủ nhà quen đón gia đình. Mang theo thuốc thông thường của trẻ vì trên đảo nhỏ hiệu thuốc và cơ sở y tế có hạn. Hỏi trước chặng tàu dài bao lâu để chuẩn bị chuyện say sóng.
Resort trọn gói ăn uống có lợi hơn không?
Lợi khi resort ở xa phố, xung quanh ít quán, và bạn định ở trong khu cả ngày. Không lợi nếu bạn thích đi ăn quán địa phương hoặc khu nghỉ nằm ngay phố biển nhiều lựa chọn. Đọc kỹ gói gồm những gì: đồ uống, bữa cho trẻ, món gọi thêm thường không nằm trong gói.
Ở khách sạn sát biển có ồn không?
Tuỳ khu. Phố biển có đường ven biển lớn thì tiếng xe và quán xá về đêm khá ồn, nhất là tầng thấp. Khu biển vắng thì tiếng sóng là âm thanh chính, nhiều người ngủ ngon hơn. Đọc đánh giá có nhắc tiếng ồn, hỏi phòng ở tầng cao hoặc phía sau nếu bạn ngủ nhạy.