Mùa cao điểm lưu trú ở Việt Nam là Tết Nguyên đán, kỳ nghỉ 30/4 – 1/5, hè từ khoảng tháng Sáu đến tháng Tám và kỳ nghỉ 2/9, cộng thêm mùa riêng của từng điểm (lúa chín, hoa nở, mùa lạnh). Vào những dịp này, nên đặt chỗ sớm hơn ngày thường nhiều, ưu tiên mức giá cho phép huỷ để giữ được linh hoạt, đọc kỹ chính sách cọc và phụ thu, và luôn có một phương án dự phòng ở khu lân cận.
Kỳ nghỉ lễ ở Việt Nam ngắn và trùng nhau với cả nước: hàng chục triệu người cùng được nghỉ vài ngày như nhau, nên các điểm du lịch nổi tiếng kín chỗ rất nhanh. Bài này không đưa ra con số "đặt trước đúng bao nhiêu ngày", vì nó phụ thuộc từng nơi và từng năm, mà chỉ ra cách suy nghĩ để không phải chọn giữa phòng xấu giá cao và không có phòng.
Các đợt cao điểm và điều cần biết về từng đợt
Lịch dưới là xu hướng chung. Ngày nghỉ lễ cụ thể mỗi năm do nhà nước công bố, có năm hoán đổi ngày làm việc để nghỉ dài hơn; kiểm tra lịch nghỉ chính thức trước khi lên kế hoạch.
| Đợt | Thời gian thường rơi vào | Nơi đông nhất | Lưu ý về chỗ ở |
|---|---|---|---|
| Tết Nguyên đán | Tháng Một hoặc tháng Hai dương lịch | Phố biển phía Nam, Đà Lạt, các điểm gần thành phố lớn; nhiều nơi miền Bắc đông từ mùng ba trở đi | Nhiều cơ sở nghỉ vài ngày đầu năm; nơi mở cửa có phụ thu, dịch vụ ăn uống quanh đó cũng có thể đóng |
| 30/4 – 1/5 | Cuối tháng Tư, đầu tháng Năm | Biển miền Trung và Nam, đảo, Đà Lạt, Sa Pa | Thường là đợt kín chỗ nhanh nhất trong năm |
| Hè | Khoảng tháng Sáu đến tháng Tám | Biển, đảo miền Bắc và miền Trung, vùng núi mát | Cuối tuần kín, ngày thường còn chỗ hơn |
| 2/9 | Đầu tháng Chín | Biển miền Bắc, vùng núi, điểm gần thành phố | Đầu mùa mưa bão ở một số vùng, chọn giá huỷ được |
| Mùa riêng của điểm đến | Lúa chín vùng cao, hoa nở, mùa lạnh, lễ hội | Mù Cang Chải, Hoàng Su Phì, Đà Lạt, Hà Giang cũ… | Cuối tuần trong mùa kín sớm như lễ lớn |
Đợt mùa riêng hay bị bỏ qua nhất. Người ta nhớ đặt sớm cho 30/4 nhưng quên rằng hai cuối tuần lúa chín đẹp nhất ở vùng ruộng bậc thang, hay cuối tuần mai anh đào nở ở Đà Lạt, cũng kín chỗ không kém.
Nên đặt sớm bao lâu: theo độ khan hiếm, không theo con số
Câu hỏi "đặt trước bao lâu" không có một đáp án. Cách nghĩ đúng là: nơi bạn muốn ở có bao nhiêu chỗ ưng ý và bao nhiêu người cùng muốn. Một phố biển lớn có hàng trăm khách sạn thì dù đông vẫn tìm được phòng ở mức nào đó, chỉ là không còn phòng đẹp giá tốt. Một đảo nhỏ, một bản vùng cao chỉ có vài chục phòng đón khách thì hết là hết, không có phương án nào khác trong vòng hàng chục cây số. Chuyện đi lại cũng tác động ngược lại: khi vé máy bay, vé tàu dịp lễ đã khan, chỗ ở quanh sân bay, ga tàu và bến xe cũng kín theo, vì nhiều người phải ngủ lại một đêm chờ chuyến. Nếu lịch của bạn có một đêm quá cảnh như vậy, đặt nó cùng lúc với chỗ ở chính.
Vì vậy, với những nơi ít chỗ như đảo nhỏ, bản vùng cao, khu glamping đẹp, nhiều người đặt trước từ vài tuần tới vài tháng cho các dịp lễ lớn. Với phố biển lớn, đặt trước vài tuần thường vẫn còn lựa chọn, nhưng phòng hướng biển, phòng gia đình, nhà nguyên căn cho nhóm đông thì đi trước. Đi nhóm đông cần nhiều phòng cùng một chỗ thì đặt sớm hơn nữa, vì tìm năm phòng liền nhau khó hơn nhiều so với tìm một phòng.
Một mẹo đơn giản để biết mình đang sớm hay muộn: lên nền tảng đặt phòng, xem ngày mình đi còn bao nhiêu lựa chọn trong khu mình muốn và giá đang so với ngày thường ra sao. Nếu thấy nhiều nơi đã hiện "hết phòng" hoặc giá đã cao hẳn, bạn đang muộn và nên chốt ngay một phương án huỷ được.
Giá huỷ được, giá không hoàn tiền và chuyện giữ chỗ nhiều nơi
Giá cho phép huỷ. Đắt hơn một chút nhưng là bảo hiểm cho kế hoạch: thời tiết xấu, có người ốm, đổi lịch. Đọc kỹ hạn huỷ miễn phí; vào dịp lễ, nhiều nơi rút ngắn hoặc bỏ hẳn quyền huỷ miễn phí so với ngày thường.
Giá không hoàn tiền. Rẻ hơn, hợp khi lịch đã chắc chắn và đi mùa ít rủi ro thời tiết. Không nên dùng cho chuyến ra đảo hay vùng núi vào mùa mưa bão, nơi tàu có thể nghỉ và đường có thể sạt.
Giữ chỗ hai ba nơi rồi huỷ bớt. Một số người đặt nhiều nơi cùng lúc để chờ chọn. Với giá huỷ được, đây không vi phạm gì, nhưng nên huỷ ngay khi đã quyết, đừng giữ tới sát hạn. Chủ nhỏ ở bản hay ở đảo mất cả kỳ lễ nếu bị huỷ vào phút chót.
Đặt cọc trực tiếp với chủ. Chuyển khoản vào tài khoản đúng tên chủ hoặc tên cơ sở đã xác minh, ghi nội dung chuyển tiền rõ ngày ở và tên người đặt. Thoả thuận rõ bằng tin nhắn: số tiền cọc, khi nào hoàn, trường hợp nào mất cọc, nếu tàu nghỉ hay đường bị chặn thì xử lý thế nào. Cọc là tiền thật của chủ nhỏ để giữ phòng cho bạn, nên cũng cần công bằng hai chiều.
Phụ thu lễ Tết và những khoản không nằm trong giá
Vào dịp lễ, nhất là Tết, nhiều cơ sở áp phụ thu cho mỗi đêm hoặc tăng hẳn giá cơ bản. Đó là chuyện bình thường của mùa cao điểm, phản ánh việc cơ sở phải trả công làm ngày lễ cho nhân viên và nhu cầu dồn vào vài ngày; điều cần là biết trước. Khi đặt, hỏi rõ giá đã gồm phụ thu chưa, đã gồm thuế phí chưa, bữa sáng có không. Đặt qua nền tảng thì đọc phần chi tiết giá trước bước thanh toán cuối.
Những khoản khác hay phát sinh: phụ thu khách thứ ba trong phòng, giường phụ, trẻ em trên một độ tuổi nhất định, nhận phòng sớm, trả phòng muộn. Ngày lễ, nhiều nơi không cho nhận sớm hay trả muộn vì phòng kín liên tục. Nếu chuyến bay của bạn đến sáng sớm, hỏi trước có chỗ gửi hành lý và chỗ tắm rửa không, hoặc đặt thêm một đêm hôm trước.
Ngoài chỗ ở, dịch vụ quanh đó cũng đổi. Ngày Tết ở một số nơi, quán ăn và chợ nghỉ vài ngày đầu năm, xe ôm, xe thuê ít hơn. Chỗ ở có bếp hoặc có phục vụ bữa sẽ đỡ hơn trong những ngày này. Ngược lại, kỳ 30/4 thì mọi dịch vụ đều mở nhưng đông, phải xếp hàng, đặt bàn trước ở những quán nổi tiếng. Bãi gửi xe quanh bãi tắm, phố đi bộ cũng kín sớm, nên chỗ ở có chỗ đậu xe riêng hoặc ở trong khoảng đi bộ được tới điểm chính sẽ đỡ rất nhiều thời gian.
Kế hoạch dự phòng khi điểm chính đã kín phòng
Nếu đã muộn và nơi mình muốn hết chỗ, vẫn có cách đi được mà không phải ở phòng tồi với giá cao.
- Ở khu lân cận cách điểm chính vài chục phút xe, đi về trong ngày. Ví dụ ở thị trấn hoặc xã bên cạnh thay vì ở ngay trung tâm điểm du lịch.
- Đổi thứ tự lịch trình: tới điểm nổi tiếng vào ngày giữa kỳ nghỉ, khi đợt khách đầu tiên đã về, đợt sau chưa tới.
- Tách đêm: đêm đầu ở một nơi, đêm sau ở nơi khác còn phòng, chấp nhận dọn đồ một lần.
- Xem lại các nơi đã hết phòng sau vài ngày; người khác huỷ là chuyện thường, nhất là khi gần tới hạn huỷ miễn phí.
- Cân nhắc dời chuyến sang ngay sau kỳ nghỉ nếu lịch làm việc cho phép; giá giảm và cảnh cũng vắng hơn hẳn.
- Tránh đặt vội với trang lạ chỉ vì "còn phòng"; mùa cao điểm cũng là mùa lừa đảo đặt phòng nhiều nhất.
Đi nhóm đông và đại gia đình vào mùa lễ
Đi mười, mười lăm người vào kỳ 30/4 hay Tết là bài toán khó nhất của mùa cao điểm. Khách sạn còn phòng lẻ nhưng hiếm khi còn năm sáu phòng cùng hạng, cùng tầng; homestay nhỏ thì cả nhà chỉ vừa một nhóm. Vì vậy nhóm đông nên chốt chỗ ở trước mọi thứ khác, kể cả trước vé máy bay khi đi đường bộ được.
Nhà nguyên căn, biệt thự cho thuê là lựa chọn nhiều đại gia đình chọn vào dịp lễ: một chỗ chung để cả nhà ngồi ăn, có bếp nấu cho trẻ nhỏ và người lớn tuổi, chi phí chia đầu người thường dễ chịu hơn đặt nhiều phòng. Đổi lại, phải đọc kỹ số giường thật, quy định số người tối đa, quy định về tiếng ồn, và cách hoàn cọc. Mùa lễ cũng là mùa có nhiều trang cho thuê nhà ảo nhất, nên xác minh chủ thật trước khi chuyển tiền.
Một mẹo cho nhóm đông là chia việc ngay từ đầu: một người lo chỗ ở, giữ toàn bộ tin nhắn xác nhận và gom thông tin giấy tờ của cả nhóm để chủ thông báo lưu trú; một người lo đi lại. Nhóm đông mà mỗi người tự hỏi chủ một câu, chủ nhầm lẫn là chuyện dễ hiểu. Nếu trong nhóm có người lớn tuổi hoặc đi lại khó, nói rõ ngay khi đặt để được xếp phòng tầng trệt hoặc gần thang máy.
Xác nhận lại trước ngày đi và ngày nhận phòng
Vài ngày trước khi đi, nhắn hoặc gọi xác nhận lại với chỗ ở: ngày đến, giờ đến dự kiến, số người, loại phòng. Với homestay nhỏ và nhà nguyên căn, bước này đặc biệt quan trọng vì chủ có thể nhận khách qua nhiều kênh và nhầm lẫn là chuyện có xảy ra. Hỏi luôn chỗ đậu xe, nhất là dịp lễ khi bãi gửi xe quanh điểm du lịch thường kín.
Ngày nhận phòng, đến đúng khung giờ đã báo. Mùa cao điểm, nhiều nơi chỉ giữ phòng tới một giờ nhất định nếu khách không báo đến muộn. Nếu xe kẹt, tàu trễ, hãy báo ngay. Mang theo giấy tờ tùy thân của từng người để chủ thông báo lưu trú.
Cuối cùng, giữ lại mọi xác nhận: email, ảnh chụp tin nhắn, mã đặt phòng. Mùa đông khách, quầy lễ tân bận và việc tra lại một đặt phòng có thể mất thời gian; có sẵn bằng chứng trên điện thoại giúp mọi thứ nhanh hơn, và là căn cứ nếu có tranh chấp.
Câu hỏi thường gặp
Đặt phòng Tết sớm có rẻ hơn không?
Thường đặt sớm có nhiều lựa chọn hơn và tránh được mức giá cao nhất lúc gần ngày, nhưng không có quy luật chắc chắn. Có năm gần Tết vẫn còn phòng giảm giá ở những nơi ít khách. Điều chắc chắn hơn là đặt sớm giúp bạn có phòng đúng ý, nhất là phòng gia đình và phòng hướng đẹp.
Có nên đặt giá không hoàn tiền cho kỳ nghỉ 30/4?
Chỉ nên khi lịch thật sự chắc chắn và điểm đến ít rủi ro thời tiết vào thời gian đó. Với chuyến đi có trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc ra đảo, giá cho phép huỷ đáng đồng tiền hơn, vì chỉ một người ốm hay một ngày tàu nghỉ là cả nhóm phải đổi kế hoạch.
Chủ homestay đòi cọc toàn bộ tiền phòng có bình thường không?
Vào dịp lễ, một số chủ nhỏ đòi cọc cao để tránh khách huỷ phút chót. Không hẳn là dấu hiệu lừa đảo, nhưng nên xác minh cơ sở thật qua kênh khác, thoả thuận rõ điều kiện hoàn cọc bằng tin nhắn, và cân nhắc rủi ro. Nếu không thấy yên tâm, chọn nơi đặt được qua nền tảng.
Ngày Tết có nhiều nơi đóng cửa không?
Có, nhất là vài ngày đầu năm, nhiều homestay gia đình và quán ăn nghỉ Tết. Các khu nghỉ, khách sạn lớn ở điểm du lịch thường vẫn mở. Hỏi trước chỗ ở có phục vụ ăn uống không, quanh đó có quán nào mở, để không bị động vào sáng mùng một.
Tới nơi mà chủ nói đã hết phòng dù đã đặt thì sao?
Yêu cầu chủ bố trí phòng tương đương hoặc tốt hơn ở cơ sở khác và chịu chi phí chênh lệch, đưa bằng chứng đặt phòng. Nếu đặt qua nền tảng, liên hệ ngay bộ phận hỗ trợ. Đây là lý do nên xác nhận lại vài ngày trước khi đi và giữ mọi tin nhắn.
Ngày thường giữa tuần sau kỳ lễ có đáng đi không?
Rất đáng nếu bạn chủ động được lịch. Ngay sau kỳ nghỉ lớn, nhiều nơi vắng hẳn, giá về mức thường, cảnh vật vẫn y như vậy. Với điểm có mùa riêng như lúa chín hay hoa nở, đi giữa tuần trong mùa cũng tránh được cảnh chen chúc cuối tuần.