Glamping và cắm trại ở Việt Nam: chọn bãi, chọn mùa và mang theo những gì

Glamping là cắm trại có dịch vụ: lều dựng sẵn, có giường hoặc đệm dày, chăn gối, đèn, thường có nhà vệ sinh chung và bữa ăn, nên bạn chỉ việc mang đồ cá nhân. Cắm trại tự túc thì tự mang lều, túi ngủ, bếp. Dù kiểu nào, ở Việt Nam nên cắm ở bãi có quản lý hoặc đất có chủ cho phép, đi vào mùa khô của vùng đó, và đặt lều tránh xa lòng suối, chân taluy và cây lớn đơn độc.

Cắm trại nở rộ ở Việt Nam mấy năm gần đây, từ đồi cỏ quanh Đà Lạt (Lâm Đồng), ven hồ Tà Đùng (Lâm Đồng, trước thuộc Đắk Nông), cao nguyên Mộc Châu (Sơn La) tới các bãi ven hồ, ven sông quanh Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Cảnh thì đẹp, nhưng một đêm ngoài trời có thể hỏng chỉ vì một trận giông, một bãi lều không có nhà vệ sinh, hay một chỗ đặt lều sai. Bài này đi qua những quyết định cần làm trước khi xách lều lên đường.

Glamping, bãi cắm trại dịch vụ và cắm trại tự túc khác nhau thế nào

Ba kiểu này thường bị gọi chung là "đi cắm trại", nhưng mức chuẩn bị và rủi ro khác hẳn.

Với người lần đầu, glamping hoặc bãi dịch vụ là bước đệm hợp lý: bạn biết mình có chịu được một đêm lạnh, ẩm, côn trùng hay không trước khi mua cả bộ đồ cắm trại.

Cắm lều ở đâu thì được, ở đâu không nên

Ở Việt Nam chưa có hệ thống bãi cắm trại công cộng phủ khắp như nhiều nước, nên nguyên tắc an toàn nhất là cắm ở nơi có người quản lý: bãi cắm trại kinh doanh, khu du lịch có khu cắm trại, hoặc đất của một gia đình đồng ý cho bạn dựng lều. Với đất có chủ, hỏi trước và trả tiền nếu họ đề nghị; nhiều khu đồi trông như bỏ hoang thật ra là đất trồng của người dân.

Vườn quốc gia và khu rừng đặc dụng có quy định riêng. Một số nơi có khu cắm trại được phép, như ở trung tâm vườn hoặc điểm dịch vụ của ban quản lý; ngoài những khu đó, tự ý vào sâu trong rừng để cắm trại là không nên và có thể vi phạm quy định quản lý rừng. Trước khi đi, hỏi ban quản lý vườn về chỗ được cắm, chỗ được đốt lửa.

Bãi biển, bờ hồ thuỷ điện và bãi bồi ven sông là những chỗ cần cẩn thận nhất. Bãi biển công cộng có nơi chính quyền cấm ngủ qua đêm; hồ thuỷ điện có thể dâng nước khi xả hoặc tích; bãi bồi ven sông có thể ngập khi mưa thượng nguồn dù chỗ bạn đứng trời vẫn nắng. Nếu muốn cắm ven nước, chọn chỗ cao hơn mép nước rõ rệt và hỏi người dân về mực nước những ngày gần đây.

Vùng giáp biên giới có thêm một lớp quy định. Nhiều điểm cắm trại đẹp ở vùng núi phía Bắc nằm gần đường biên, nơi việc lưu trú qua đêm của người ngoài địa phương có thể phải báo với chính quyền hoặc đồn biên phòng sở tại. Nếu định cắm trại ở những vùng như vậy, hỏi trước ở xã hoặc đồn biên phòng gần nhất thay vì tự đoán; quy định có thể thay đổi theo từng thời điểm và từng khu vực, và người dân trong bản thường biết chỗ nào khách hay được phép dựng lều.

Chọn mùa: mưa giông, sương đêm và cái lạnh trên cao nguyên

Mùa đẹp để cắm trại là mùa khô của từng vùng. Ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, mùa khô thường kéo dài từ khoảng tháng Mười Một tới tháng Tư, trời trong và ít mưa; mùa mưa sau đó có những cơn giông chiều rất mạnh. Ở miền núi phía Bắc, mùa thu và đầu đông khô ráo hơn, mùa hè hay có mưa lớn và lũ quét. Miền Trung có mùa mưa muộn, tập trung vào cuối năm. Những mốc này chỉ là xu hướng chung, mỗi năm một khác, nên xem dự báo ngắn hạn trước khi đi. Ngày thường giữa tuần vắng hơn cuối tuần rất nhiều, nên nếu linh hoạt được, đó là lúc bãi đẹp nhất: ít loa, nhà vệ sinh sạch, chọn được chỗ lều ưng ý.

Trên cao nguyên, nhiệt độ ban đêm có thể thấp hơn ban ngày rất nhiều, nhất là những đêm trời quang. Đồi cỏ Đà Lạt hay đỉnh đồi Mộc Châu vào mùa khô thường đẹp, nhưng lều mỏng và túi ngủ mỏng thì đêm khó ngủ. Sương đêm làm ướt mặt ngoài lều và mọi thứ để bên ngoài, sáng ra giày, áo khoác ướt sũng nếu không cất vào trong.

Giông sét là rủi ro bị đánh giá thấp nhất. Đỉnh đồi trống, nơi cảnh đẹp nhất, lại là chỗ hứng sét. Khi có dấu hiệu giông, như mây đen dựng đứng, gió đổi chiều đột ngột, nghe tiếng sấm, nên rời đỉnh trống, không đứng dưới cây đơn độc, không trú trong lều trên đỉnh đồi, và tìm chỗ thấp hơn hoặc vào nhà kiên cố nếu bãi có.

Đặt lều ở đâu trong bãi: những chỗ tuyệt đối tránh

Cùng một bãi cắm trại, chỗ đặt lều quyết định bạn ngủ yên hay phải dậy lúc nửa đêm. Đi tới bãi, đi một vòng nhìn địa hình trước khi chọn.

• Lòng suối khô, rãnh nước, chỗ trũng. Trông phẳng và mềm, nhưng là đường nước chạy khi mưa. Nước có thể về rất nhanh từ mưa ở thượng nguồn.
• Chân taluy, chân vách đất, dưới mép đồi dốc. Mùa mưa đất đá có thể sạt.
• Dưới cây lớn đơn độc hoặc cành khô. Gió mạnh làm gãy cành; giông thì cây đơn độc hút sét.
• Sát mép nước hồ, sông. Mực nước thay đổi, ban đêm dễ trượt chân; trẻ nhỏ đi lại quanh lều càng nguy hiểm.
• Cạnh khu nấu nướng, đống lửa của nhóm khác. Tàn lửa bay vào lều vải hoặc nilon có thể cháy rất nhanh.
• Đường đi lại chung trong bãi. Người qua lại, đèn pin rọi suốt đêm.

Chỗ tốt thường là mặt đất hơi cao, thoát nước, có che gió một phía, cách xa mép nước và cây lớn. Cửa lều quay xuôi chiều gió để gió không thổi tung lều và mưa không tạt vào.

Mang theo những gì cho một đêm cắm trại

Danh sách dưới chia theo kiểu cắm trại. Glamping cần ít đồ hơn hẳn, nhưng áo ấm và đèn pin thì kiểu nào cũng nên có.

Đồ hay quên nhất là túi đựng rác và sạc dự phòng. Ở nhiều bãi, điện chỉ có ở khu trung tâm, và rác thì phải tự mang ra nơi thu gom.

Glamping trên ảnh và glamping ngoài đời: đọc mô tả thế nào

Hỏi nhà vệ sinh ở đâu và dùng chung bao nhiêu lều. Đây là câu hỏi quyết định trải nghiệm nhất. Nhà vệ sinh xa lều, ít buồng, cuối tuần đông thì tối đi lại vất vả, nhất là với trẻ nhỏ và người lớn tuổi.

Hỏi lều đặt trên nền gì. Lều dựng trên sàn gỗ nâng cao thì khô ráo khi mưa; lều đặt thẳng trên cỏ có thể ẩm và có côn trùng bò vào. Ảnh chụp từ xa thường không cho thấy điều này.

Hỏi chuyện điện, sạc và đèn. Có bãi kéo điện tới từng lều, có bãi chỉ có điện ở khu trung tâm. Nếu cần sạc thiết bị chụp ảnh hay máy hỗ trợ thở khi ngủ, phải hỏi trước.

Hỏi bãi làm gì khi có giông. Bãi có nhà sinh hoạt chung kiên cố để khách trú mưa là điểm cộng lớn. Bãi chỉ có lều vải trên đỉnh đồi thì nên có phương án hoãn khi dự báo xấu.

Xem ảnh khách chụp, không chỉ ảnh của bãi. Ảnh của bãi thường chụp lúc hoàng hôn, lều ít, trời trong. Ảnh khách chụp cho thấy bãi lúc đông, lúc mưa, khoảng cách giữa các lều và độ sạch của khu chung.

Lửa trại, tiếng ồn và chuyện để lại bãi sạch

Lửa trại là phần nhiều người chờ nhất, nhưng cũng là nguồn tai nạn chính. Chỉ đốt lửa ở chỗ bãi cho phép, thường có khu vực riêng hoặc bếp lửa đặt sẵn. Mùa khô ở Tây Nguyên và vùng đồi thông, cỏ khô và lá thông bắt lửa rất nhanh; nhiều nơi cấm đốt lửa hẳn vào mùa này để phòng cháy rừng. Dập lửa bằng nước và đất cho tới khi tro nguội hẳn, không chỉ phủ đất lên.

Tiếng ồn là chuyện thứ hai. Bãi cắm trại cuối tuần có thể có hàng chục nhóm, mỗi nhóm một loa. Nhiều bãi có giờ yên lặng; nếu bãi không có, giữ loa nhỏ sau mười giờ đêm là phép lịch sự tối thiểu. Ai muốn ngủ sớm thì chọn bãi vắng hoặc đi ngày thường. Đèn cũng là một dạng ồn: đèn pha rọi thẳng vào lều khác hay dây đèn nháy bật suốt đêm làm nhiều người khó ngủ, và làm mất luôn bầu trời sao vốn là lý do nhiều người lên đồi cắm trại. Nên dùng đèn ánh vàng, hướng xuống đất, tắt khi đi ngủ.

Cuối cùng là để lại bãi như lúc đến. Mang hết rác về, kể cả vỏ hạt, đầu lọc thuốc lá, mẩu nilon nhỏ. Không chặt cây làm cọc lều hay củi, không khắc tên lên đá, không xả nước rửa bát xuống suối hay hồ. Những bãi đẹp ven hồ hay trên đồi bị đóng cửa vì khách để lại rác là chuyện đã xảy ra ở nhiều nơi.

Câu hỏi thường gặp

Cắm trại ven hồ Tà Đùng cần lưu ý gì?

Hồ Tà Đùng ở Lâm Đồng có nhiều đồi nhìn xuống mặt hồ và các khu lưu trú, cắm trại do người dân hoặc cơ sở kinh doanh quản lý. Nên cắm ở các khu đó thay vì tự dựng lều trên đồi lạ, hỏi chủ khu về đường xuống hồ, mực nước và chuyện đốt lửa. Mùa mưa đường đất đỏ trơn, nên đi mùa khô.

Đi cắm trại với trẻ nhỏ có nên không?

Có, nhiều gia đình rất thích, nhưng nên bắt đầu bằng glamping hoặc bãi dịch vụ gần nhà, có nhà vệ sinh và chỗ trú mưa. Chọn chỗ lều xa mép nước, xa lửa trại, mang đủ áo ấm và thuốc thông thường cho bé. Một đêm đầu tiên dễ chịu sẽ quyết định trẻ có muốn đi lần sau hay không.

Lều bao nhiêu người là đủ cho hai người?

Lều ghi hai người thường vừa khít hai tấm đệm, không còn chỗ để ba lô. Nếu đi hai người có đồ đạc, chọn lều ghi ba người sẽ thoải mái hơn. Quan trọng không kém là lều có lớp chống mưa phủ kín và đường may dán keo, vì giông ở Việt Nam thường mưa rất to trong thời gian ngắn.

Có được cắm trại trên bãi biển không?

Tuỳ quy định từng địa phương và từng bãi. Có bãi cho phép cắm trại qua đêm, có bãi cấm hoặc chỉ cho phép trong khu dịch vụ. Hỏi ban quản lý bãi hoặc chính quyền địa phương trước khi dựng lều, đặt lều cao hơn mép thuỷ triều, và không cắm trại khi có cảnh báo gió mạnh, sóng lớn.

Glamping có phải là lựa chọn an toàn hơn cắm trại tự túc không?

Thường là vậy, vì có người quản lý, có nhà vệ sinh và có chỗ trú khi thời tiết xấu. Nhưng vẫn nên tự kiểm tra chỗ lều có nằm ở rãnh nước hay dưới cây lớn không, lối đi ban đêm có đèn không, và bãi có kế hoạch gì khi có giông. Glamping đẹp trên ảnh chưa chắc đã đặt lều đúng chỗ.

Cần giấy tờ gì khi cắm trại qua đêm?

Mang giấy tờ tùy thân như khi ở bất cứ nơi lưu trú nào. Bãi cắm trại có kinh doanh thường ghi thông tin khách để thông báo lưu trú. Nếu cắm trại gần khu vực biên giới hay trong vườn quốc gia, có thể cần đăng ký với ban quản lý hoặc đồn biên phòng; hỏi trước tại địa phương.