Phú Quốc là đảo lớn nhất Việt Nam, từ bắc xuống nam đi xe mất cả tiếng, nên chọn vùng ở quan trọng gần như chọn khách sạn. Ở quanh Dương Đông và Bãi Trường tiện ăn uống, gần sân bay, gần chợ đêm; bắc đảo yên tĩnh, có rừng quốc gia và các bãi hoang hơn; nam đảo quanh An Thới gần quần đảo An Thới để đi cáp treo, lặn ống thở; bờ đông như Bãi Sao, Hàm Ninh kín gió vào mùa mưa.
Phú Quốc nay là đặc khu thuộc An Giang, trước là thành phố thuộc Kiên Giang, nằm trong khu dự trữ sinh quyển thế giới Kiên Giang được UNESCO công nhận. Bài này chia đảo thành bốn vùng, nói rõ mỗi vùng mạnh và yếu ở đâu, hợp với mùa nào, kiểu người nào, kèm cách di chuyển trên đảo và vài điều nên giữ để đảo còn đẹp. Bài không nêu tên khu nghỉ dưỡng hay giá phòng; chọn cơ sở cụ thể là phần việc sau khi đã chọn vùng.
Bức tranh chung: bờ tây, bờ đông và hai mùa
Hình dáng Phú Quốc gần giống một tam giác dài, đỉnh hướng lên phía bắc, phần lớn bãi biển đẹp nằm ở bờ tây nhìn ra vịnh Thái Lan, nơi ngắm hoàng hôn trên biển. Bờ đông nhìn về phía đất liền Hà Tiên, Kiên Lương, có các làng chài và một số bãi cát mịn. Phía nam đảo là quần đảo An Thới với hàng chục hòn nhỏ, nước trong, có rạn san hô.
Mùa khô khoảng tháng 11 tới tháng 4 là mùa đẹp nhất: gió đông bắc tới đây đã yếu và khô, bờ tây lặng sóng, trời xanh. Mùa mưa khoảng tháng 5 tới tháng 10, gió tây nam đưa mưa rào và sóng vào bờ tây; những ngày đó bờ đông và đông nam kín gió hơn. Hiểu điều này là hiểu vì sao cùng một khu nghỉ dưỡng mà tháng 1 đẹp như tranh, tháng 8 lại có ngày cấm tắm. Mùa khô cũng là mùa đông khách nhất, nhất là dịp Tết và các kỳ nghỉ của khách quốc tế, nên phòng và vé bay cần tính sớm.
Sân bay quốc tế Phú Quốc nằm khoảng giữa bờ tây, phía nam Dương Đông. Từ sân bay đi Dương Đông hay Bãi Trường rất gần, đi bắc đảo hay nam đảo xa hơn. Đây là một lý do khiến khu Dương Đông – Bãi Trường đông khách nhất.
Dương Đông và Bãi Trường: tiện nhất cho người đi lần đầu
Dương Đông là trung tâm cũ của đảo, có chợ, bến cá, chợ đêm, hàng quán đủ loại, ngôi miếu Dinh Cậu trên mỏm đá ở cửa sông. Bãi Trường là dải cát dài kéo từ phía nam Dương Đông xuống, nơi tập trung nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng. Ở vùng này, đi bộ hoặc đi một đoạn ngắn là có chỗ ăn, hiệu thuốc, cửa hàng tiện lợi; buổi tối ra chợ đêm, ngắm hoàng hôn trên bãi.
Điểm yếu là đông, nhiều công trình, có đoạn bãi biển hẹp vì khu nghỉ dưỡng và nhà hàng xây sát. Vào mùa mưa, bãi hứng sóng tây nam. Nếu chọn ở đây, nên chọn chỗ có lối ra bãi riêng hoặc gần bãi, hoặc ngược lại, chọn ở trong thị trấn cho rẻ và tiện, mỗi ngày đi xe ra các bãi khác.
Khu Dương Đông – Bãi Trường hợp với chuyến ngắn ba bốn ngày, gia đình có người lớn tuổi cần gần dịch vụ, người thích ăn uống buổi tối, người không thuê xe máy. Từ đây đi bắc đảo hay nam đảo trong ngày đều được, chỉ mất thời gian trên xe.
Một lưu ý thực tế: Dương Đông là nơi giá ăn uống, đồ dùng dao động nhiều nhất trên đảo, có quán niêm yết rõ, có quán không. Ở chợ đêm và các quán hải sản, hỏi giá theo cân hoặc theo phần trước khi chọn, xem cân ngay trước mặt, là thói quen nên giữ ở bất kỳ thành phố biển nào chứ không riêng Phú Quốc.
Bắc đảo: rừng, bãi hoang và nhịp chậm
Phần bắc đảo có Vườn quốc gia Phú Quốc với rừng nhiệt đới trên những dãy đồi, các con suối mùa mưa, đường xuyên rừng. Ven biển là những bãi như Bãi Dài, Gành Dầu ở góc tây bắc, Rạch Vẹm ở bờ bắc với bãi nước nông nổi tiếng vì sao biển. Khu Gành Dầu nhìn thẳng sang vùng biển giáp Campuchia, buổi chiều ngắm hoàng hôn rất đẹp.
Bắc đảo đã có những khu nghỉ dưỡng lớn ở Bãi Dài, nhưng nhìn chung vẫn thưa người hơn vùng giữa đảo. Ở đây hợp với người muốn nghỉ thật sự, gia đình muốn bãi biển rộng, người thích đi bộ trong rừng hoặc đạp xe. Điểm yếu là xa chợ, xa hàng quán, buổi tối ít lựa chọn; đi đâu cũng phải đi xe.
Trong rừng quốc gia có những tuyến đi bộ và suối, nhưng rừng là khu bảo vệ: chỉ đi theo tuyến được phép, đi cùng người dẫn đường địa phương nếu vào sâu, không đốt lửa, không mang chó vào, không hái cây, bắt thú. Mùa mưa suối có nước đẹp nhưng nước lên nhanh sau mưa lớn, không tắm ở chỗ nước chảy xiết.
Ở Rạch Vẹm, sao biển sống ở vùng nước nông ven bờ. Bế sao biển lên khỏi mặt nước để chụp ảnh làm chúng tổn thương và có thể chết; người làm du lịch có trách nhiệm ở đây đều nhắc khách chỉ ngắm dưới nước. Đây là một ví dụ nhỏ cho thấy cách khách cư xử quyết định cảnh đẹp còn được bao lâu.
Nam đảo và quần đảo An Thới: biển trong, cáp treo, lặn ống thở
Phía nam đảo là An Thới, cảng cá và cảng tàu lớn, gần di tích nhà tù Phú Quốc. Ngoài khơi là quần đảo An Thới với các hòn như Hòn Thơm, Hòn Móng Tay, Hòn Mây Rút, Hòn Gầm Ghì; nước ở đây trong hơn ven bờ đảo chính, có rạn san hô, là nơi các tour đi thuyền câu cá, lặn ống thở ghé lại. Cáp treo vượt biển nối nam đảo với Hòn Thơm cho góc nhìn toàn cảnh quần đảo từ trên cao.
Ở nam đảo hợp với người muốn dành nhiều thời gian cho biển và các hòn nhỏ, người thích khu nghỉ dưỡng có bãi riêng. Phía đông nam có Bãi Sao với cát trắng mịn, Bãi Khem nước xanh, đều kín gió tây nam hơn bờ tây, nên mùa mưa vẫn tắm được nhiều ngày hơn. Mũi phía nam đảo là nơi ngắm cả bình minh lẫn hoàng hôn.
Đi thuyền ra các hòn chỉ nên đi khi biển êm và với đơn vị có áo phao đủ cho từng người, có người hướng dẫn khi lặn. Mùa gió tây nam, nhiều chuyến ra hòn phải huỷ; đừng ép đi vì đã đặt trước.
Khu An Thới cũng là nơi có di tích nhà tù Phú Quốc, một điểm tham quan lịch sử mà nhiều gia đình đưa con tới. Ở nam đảo vài ngày, có thể dành một buổi sáng cho di tích, buổi chiều ra biển, tránh dồn hết các hòn vào cùng một ngày nắng gắt.
Bờ đông: Hàm Ninh, Bãi Sao và các làng chài
Bờ đông Phú Quốc ít được chọn để ở vì không ngắm được hoàng hôn trên biển, nhưng lại có những thứ bờ tây không có. Làng chài Hàm Ninh với cây cầu gỗ chạy ra biển, những nhà sàn, bè nổi và vùng nước nông có thảm cỏ biển, là nơi người địa phương vẫn sống bằng nghề biển. Sáng sớm ở đây có bình minh mọc lên từ phía đất liền, ghe về bến, chợ cá nhỏ họp bên cầu.
Cỏ biển ven bờ đông là sinh cảnh quan trọng của vùng biển quanh Phú Quốc, nơi các loài sinh vật biển tìm thức ăn. Ở những vùng nước nông như vậy, đi bộ dưới nước nên tránh giẫm lên thảm cỏ, không bắt các con vật nhỏ lên chơi. Đây là phần ít được kể của Phú Quốc nhưng là lý do vùng biển này vẫn còn giàu hải sản.
Ở bờ đông hợp với người đi vào mùa mưa, người muốn nhịp sống làng chài thay vì khu nghỉ dưỡng, người có xe để đi sang bờ tây ngắm hoàng hôn khi cần. Dịch vụ ở vài đoạn còn thưa, nên tính trước chỗ ăn tối.
Chọn vùng ở theo kiểu chuyến đi
Bảng dưới gợi ý vùng ở theo mục đích chính và theo mùa. Không có vùng nào đúng cho tất cả, chỉ có vùng khớp với ưu tiên của bạn:
| Vùng | Mạnh ở | Yếu ở | Hợp mùa | Hợp với |
|---|---|---|---|---|
| Dương Đông – Bãi Trường | Gần sân bay, nhiều ăn uống, chợ đêm | Đông, nhiều công trình | Mùa khô | Đi lần đầu, chuyến ngắn, không thuê xe |
| Bắc đảo (Bãi Dài, Gành Dầu) | Yên tĩnh, rừng, bãi rộng | Xa dịch vụ, tối vắng | Mùa khô | Gia đình muốn nghỉ, người thích thiên nhiên |
| Nam đảo (An Thới, Bãi Khem) | Gần quần đảo An Thới, cáp treo, lặn | Xa trung tâm cũ | Mùa khô, phía đông nam cả mùa mưa | Người mê biển, lặn, đi thuyền |
| Bờ đông (Bãi Sao, Hàm Ninh) | Kín gió tây nam, làng chài | Ít dịch vụ ở vài đoạn, không ngắm hoàng hôn trên biển | Mùa mưa | Người đi tháng 5 – 10, thích làng chài |
Chuyến từ năm ngày trở lên có thể chia hai nơi ở: vài đêm ở bắc đảo cho yên tĩnh, vài đêm ở nam đảo cho biển và các hòn. Cách này đỡ phải ngồi xe đi lại mỗi ngày.
Đi lại trên đảo và vài điều nên giữ
Phú Quốc có xe công nghệ, taxi, xe buýt nội đảo ở một số tuyến, xe máy và ô tô tự lái cho thuê. Thuê xe máy cần có giấy phép lái xe phù hợp; đường trục chính tốt, nhưng xe tải, xe khách chạy nhanh, tối ở các đoạn xa ít đèn. Mùa mưa, đường đất vào một số bãi hoang trơn và lầy. Gia đình có trẻ nhỏ đi xe ô tô sẽ an toàn và đỡ mệt hơn.
Ở bãi biển, tắm trong vùng có cứu hộ và cờ báo, nhất là bờ tây mùa mưa khi sóng và dòng rút mạnh. Đi thuyền ra hòn phải mặc áo phao. Ngoài khơi có sứa vào vài thời điểm, hỏi người địa phương trước khi bơi xa.
Phú Quốc phát triển rất nhanh, rác và nước thải là vấn đề thật. Mang bình nước cá nhân, từ chối ống hút nhựa, không mua san hô, vỏ ốc quý làm quà, không bắt sao biển, nhím biển để chụp ảnh, không cho cá ăn đồ ăn vặt khi lặn. Những việc nhỏ ấy là cách khách giữ lại cái làm nên Phú Quốc.
Nếu đi vào mùa mưa, lên lịch theo kiểu linh hoạt: buổi sáng thường quang hơn thì dành cho biển, buổi chiều có mưa rào thì dành cho chợ, làng chài, di tích, quán xá. Theo dõi dự báo theo ngày, và đổi bãi tắm theo hướng gió thay vì cố tắm ở bãi gần chỗ ở.
Câu hỏi thường gặp
Lần đầu đi Phú Quốc nên ở khu nào?
Người đi lần đầu, chuyến ba bốn ngày thường chọn quanh Dương Đông hoặc Bãi Trường vì gần sân bay, nhiều chỗ ăn uống, đi các nơi khác trong ngày đều thuận. Nếu muốn yên tĩnh hơn thì chọn bắc đảo, muốn nhiều biển và lặn thì chọn nam đảo.
Tháng mấy đi Phú Quốc đẹp nhất?
Khoảng tháng 11 tới tháng 4 là mùa khô, bờ tây lặng sóng, trời xanh, đẹp nhất trong năm. Từ tháng 5 tới tháng 10 có mưa rào và sóng ở bờ tây; đi mùa này nên ở hoặc tắm phía đông, đông nam đảo như Bãi Sao, Bãi Khem.
Phú Quốc mùa mưa có nên đi không?
Vẫn đi được, mưa thường là mưa rào rồi tạnh, phòng dễ đặt hơn, đảo vắng hơn. Cần chấp nhận có ngày không ra được các hòn, bờ tây có ngày cấm tắm. Chọn chỗ ở gần bờ đông, chuẩn bị áo mưa, lịch chơi linh hoạt.
Đi Phú Quốc có cần thuê xe máy không?
Không bắt buộc. Xe công nghệ, taxi và xe đưa đón của khu nghỉ dưỡng đủ cho chuyến ngắn. Thuê xe máy tự do hơn nhưng cần giấy phép lái xe phù hợp, đội mũ bảo hiểm, cẩn thận trên đường trục có nhiều xe lớn chạy nhanh.
Quần đảo An Thới đi thế nào?
Có hai cách chính: đi cáp treo vượt biển từ nam đảo sang Hòn Thơm, hoặc đi thuyền theo tour ghé nhiều hòn để tắm, câu cá, lặn ống thở. Chỉ nên đi thuyền khi biển êm, với đơn vị có áo phao và người hướng dẫn.
Phú Quốc nay thuộc tỉnh nào?
Từ tháng 7/2025, Phú Quốc là đặc khu thuộc tỉnh An Giang, sau khi Kiên Giang sáp nhập vào An Giang. Trước đó Phú Quốc là thành phố thuộc Kiên Giang. Các bãi biển, địa danh trên đảo vẫn giữ tên quen thuộc.