Chuẩn bị hành lý du lịch theo vùng khí hậu: núi phía Bắc, Tây Nguyên, biển, miền Tây

Nguyên tắc hành lý khi đi du lịch trong nước là xếp theo khí hậu nơi đến, không theo thời tiết nơi đang ở: lên vùng cao phía Bắc mùa đông cần nhiều lớp áo mỏng và một lớp chắn gió; lên cao nguyên cần áo khoác cho buổi tối dù ban ngày nắng; ra biển đảo cần đồ chống nắng, đồ nhanh khô và túi chống nước; còn chuyến nào mùa mưa cũng cần áo mưa tử tế và giày bám.

Người ở TP.HCM bay ra Hà Giang tháng một hay người Hà Nội vào Đà Lạt giữa mùa mưa thường mắc cùng một lỗi: mang đồ của nơi mình sống. Bài này chia hành lý theo vùng và mùa, kèm danh sách những thứ nhỏ mà thiếu là khổ cả chuyến. Mục tiêu là gọn: một ba lô hoặc một vali vừa xách lên tàu xe được, đủ cho năm bảy ngày.

Mặc nhiều lớp: nguyên tắc dùng cho mọi vùng lạnh

Thay vì một chiếc áo khoác thật dày, người đi núi dùng hệ ba lớp. Lớp trong sát da là áo giữ nhiệt hoặc áo thun mỏng dễ khô, nhiệm vụ là đẩy mồ hôi ra ngoài. Lớp giữa là áo nỉ, áo lông cừu hoặc áo phao mỏng, nhiệm vụ giữ ấm. Lớp ngoài là áo chắn gió, chống nước nhẹ, nhiệm vụ cản gió và mưa phùn. Ba lớp mỏng ấm hơn và linh hoạt hơn một lớp dày, vì bạn cởi bớt khi leo dốc ra mồ hôi rồi mặc lại khi dừng nghỉ trên đèo lộng gió.

Lý do quan trọng nhất là mồ hôi. Khi vận động trong áo dày, cơ thể ra mồ hôi, áo ướt, rồi khi dừng lại gió thổi qua làm lạnh rất nhanh. Đây là kiểu lạnh khó chịu và có thể nguy hiểm trên núi cao. Áo cotton dày giữ ẩm lâu nên không hợp làm lớp trong khi leo núi; áo len, sợi tổng hợp hoặc len lông cừu khô nhanh hơn.

Phụ kiện giữ nhiệt nhỏ nhưng hiệu quả: mũ len trùm tai, khăn quàng hoặc khăn ống, găng tay và tất dày. Phần lớn cảm giác lạnh đến từ đầu, cổ, tay và chân. Đi xe máy trên đèo vùng cao mùa đông mà thiếu găng tay thì sau một giờ tay sẽ tê, ảnh hưởng trực tiếp tới việc bóp phanh.

Hành lý theo từng vùng và mùa

Bảng dưới gom những điểm khác biệt chính. Nhiệt độ thực tế thay đổi theo năm và độ cao, nên trước ngày đi vẫn xem dự báo cho đúng nơi sẽ ngủ:

Điểm chung của mọi dòng trong bảng là áo mưa. Ở Việt Nam, mưa có thể đến bất ngờ ngay cả trong mùa khô, nhất là vùng núi buổi chiều. Áo mưa bộ có quần riêng hợp với đi xe máy hơn áo mưa cánh dơi, vì không bị gió hất và không vướng bánh xe.

Giày dép: thứ quyết định đôi chân ra sao

Đi núi, đi rừng: giày có đế bám. Đường mòn vùng cao nhiều đá rêu, đất đỏ trơn sau mưa. Giày thể thao đế phẳng dễ trượt. Giày leo núi cổ thấp hoặc giày chạy địa hình là lựa chọn gọn. Giày mới nên đi thử vài ngày trước chuyến để tránh phồng chân.

Đi biển đảo: dép quai hậu hoặc giày lội nước. Nhiều bãi đá, ghềnh và rạn san hô có cạnh sắc, có cả cầu gai. Giày lội nước đế mỏng giúp đi qua bãi đá an toàn và không làm vỡ san hô vì không phải bám tay.

Đi phố cổ, làng cổ: giày êm. Một ngày đi bộ ở phố cổ có thể lên tới hàng chục nghìn bước trên đá lát không bằng. Dép mỏng gây đau gót.

Mùa mưa: chuẩn bị đôi thứ hai. Giày ướt không khô kịp qua đêm ở vùng ẩm. Một đôi dép quai hậu chống nước làm đôi thay giúp chân khô ráo buổi tối.

Những món nhỏ hay bị quên

Đây là những thứ chiếm ít chỗ nhưng thiếu thì rất khó mua ở vùng sâu, đảo nhỏ hay trên đèo:

• Túi chống nước cỡ nhỏ cho điện thoại, giấy tờ, tiền mặt khi đi tàu, đi thuyền, đi mưa.
• Sạc dự phòng đã sạc đầy, vì đi xe cả ngày và chụp ảnh nhiều làm pin cạn nhanh, trong khi vùng núi có thể mất điện.
• Túi thuốc cá nhân: thuốc bạn đang dùng thường xuyên, băng dán vết thương, dung dịch sát khuẩn, thuốc chống say nếu hay say xe, kem chống muỗi. Thuốc kê đơn mang đủ cho cả chuyến cộng thêm vài ngày.
• Đèn pin hoặc đèn đội đầu cho homestay bản làng, đường đất buổi tối và hang động.
• Bình nước cá nhân để rót lại, bớt chai nhựa trên đảo và trong rừng.
• Túi rác nhỏ để mang rác của mình ra khỏi điểm tham quan không có thùng rác.
• Bản sao giấy tờ và một ít tiền mặt để riêng ở chỗ khác với ví chính.
• Khăn tắm mỏng nhanh khô cho ngày tắm suối, tắm biển hoặc chỗ ở đơn giản.

Nếu đi cùng trẻ nhỏ, thêm quần áo dự phòng trong túi xách tay, đồ ăn nhẹ quen thuộc và thuốc hạ sốt theo hướng dẫn của bác sĩ nhi. Ở vùng xa, hiệu thuốc có thể không có đúng loại bé dùng.

Xếp hành lý cho gọn và đúng chỗ

Hành lý gọn giúp di chuyển dễ hơn rất nhiều ở Việt Nam, nơi bạn có thể phải bê vali lên tàu cao tốc qua cầu tàu hẹp, ngồi xe máy ôm theo ba lô hay leo bậc thang lên homestay nhà sàn. Một ba lô cỡ vừa hoặc vali xách tay thường đủ cho năm bảy ngày nếu bạn chọn quần áo phối được với nhau và giặt tay một lần giữa chuyến.

Cuộn quần áo thay vì gấp giúp tiết kiệm chỗ và ít nhàu. Đồ nặng như giày đặt dưới đáy, gần lưng nếu là ba lô. Áo mưa, áo khoác, túi thuốc và sạc dự phòng đặt ở ngăn ngoài dễ lấy, vì mưa và lạnh trên đèo đến rất nhanh. Giấy tờ, tiền mặt và điện thoại để trong túi chống nước, mang sát người chứ không để trong hành lý ký gửi hay buộc sau xe.

Đi xe máy đường dài thì hành lý buộc sau xe cần dây chằng chắc, bọc túi chống nước bên ngoài. Hành lý buộc lệch làm xe mất cân bằng khi vào cua, nên cố gắng để trọng tâm thấp và ở giữa. Đi tàu, đi xe khách thì túi xách tay nên có những thứ cần trong suốt chặng: nước, áo khoác vì điều hoà lạnh, thuốc chống say, sạc.

Một mẹo nhỏ của người hay đi: xếp riêng một túi vải gọi là túi đêm đầu, gồm bộ đồ ngủ, đồ vệ sinh cá nhân, sạc và thuốc. Đến nơi muộn và mệt, bạn chỉ cần mở túi này thay vì lục tung cả vali. Túi đồ bẩn riêng cũng giúp quần áo sạch không bị ám mùi và ẩm sau những ngày đi mưa hay tắm biển.

Đồ điện tử và giấy tờ: giữ khô, giữ an toàn

Điện thoại bây giờ là bản đồ, máy ảnh, ví tiền và vé tàu cùng lúc, nên mất hay hỏng điện thoại giữa chuyến là sự cố lớn. Trên tàu cao tốc ra đảo, nước biển có thể bắn vào khoang khi sóng lớn; trên thuyền nhỏ, chỉ một cú nghiêng là đồ rơi xuống nước. Túi chống nước có dây đeo cổ hoặc đeo chéo giữ điện thoại sát người là món rẻ mà đáng giá nhất trong hành lý đi biển. Đi xe máy dưới mưa, cũng nên bọc điện thoại trước khi gắn lên giá đỡ.

Máy ảnh và ống kính đi vùng ẩm như miền Tây, vùng núi mùa nồm dễ bị mốc nếu để lâu trong túi kín. Một vài gói hút ẩm trong túi máy ảnh giúp hạn chế việc này. Khi đi từ phòng điều hoà lạnh ra ngoài trời nóng ẩm, ống kính hay bị đọng hơi nước; chờ vài phút cho máy quen nhiệt độ rồi mới lau, đừng chà mạnh.

Giấy tờ gốc như căn cước, giấy phép lái xe nên để trong túi chống nước, mang theo người, không để trong hành lý buộc sau xe hay gửi ở quầy. Bản chụp các giấy tờ này lưu trong điện thoại và trong hộp thư điện tử giúp bạn làm thủ tục báo mất nhanh hơn nếu chẳng may thất lạc. Tiền mặt chia làm hai ba chỗ: một phần trong ví dùng hằng ngày, một phần cất riêng trong hành lý, để mất ví không có nghĩa là mất hết.

Khi đi nhiều vùng trong một chuyến

Chuyến xuyên Việt hoặc vòng nhiều miền gặp bài toán khó nhất: cùng một tuần có thể từ nắng nóng miền Nam lên lạnh vùng cao phía Bắc. Cách giải quyết là dùng hệ lớp: vài áo thun mỏng nhanh khô dùng được ở mọi nơi, một áo nỉ hoặc áo phao mỏng nén gọn, một áo chắn gió kiêm áo mưa nhẹ. Ở vùng nóng chỉ mặc lớp trong; lên vùng lạnh mặc chồng cả ba.

Những món chỉ dùng ở một vùng, như áo phao dày cho đỉnh núi mùa đông, có thể mua hoặc thuê tại chỗ ở các thị trấn du lịch vùng cao. Nhiều nơi có cửa hàng đồ leo núi và dịch vụ cho thuê áo ấm, giày leo, gậy chống. Cách này giúp bạn không phải mang theo một chiếc áo cồng kềnh suốt những ngày ở biển.

Cuối cùng, nên chừa trống khoảng một phần năm hành lý. Bạn sẽ mua thêm đặc sản, áo ấm hay vài món lưu niệm, và chỗ trống giúp xếp đồ nhanh mỗi lần đổi nơi ở.

Câu hỏi thường gặp

Lên Sa Pa, Hà Giang mùa đông cần mặc bao nhiêu lớp áo?

Thường là ba lớp: áo giữ nhiệt sát người, áo nỉ hoặc áo phao mỏng ở giữa và áo chắn gió bên ngoài, cộng mũ len, găng tay, tất dày. Đợt rét đậm hoặc lên đỉnh núi cao có thể cần áo phao dày hơn. Xem dự báo nhiệt độ ban đêm tại nơi ngủ để quyết định.

Đi Đà Lạt cần mang áo khoác không?

Nên mang. Đà Lạt và nhiều vùng cao Tây Nguyên ban ngày có thể nắng ấm, nhưng sáng sớm và buổi tối khá lạnh, nhất là những tháng cuối năm. Một áo khoác vừa phải và áo mưa gọn cho mùa mưa là đủ cho phần lớn chuyến đi.

Đi biển đảo nên chuẩn bị gì để không bị cháy nắng?

Kem chống nắng thoa lại sau khi bơi và sau vài giờ, mũ rộng vành, kính râm, áo chống nắng tay dài mỏng. Trên thuyền và trên bãi cát, nắng phản xạ làm da cháy nhanh hơn trên đất liền. Tránh phơi nắng lâu vào giữa trưa và uống đủ nước.

Có nên mang giày leo núi chuyên dụng khi đi du lịch vùng cao không?

Nếu có kế hoạch đi bộ đường mòn, leo đỉnh núi hay đi bản qua đường đất thì nên mang giày có đế bám tốt. Nếu chỉ đi xe ngắm cảnh và dạo thị trấn, giày thể thao đế chắc là đủ. Giày mới cần đi thử trước để tránh phồng chân.

Mang thuốc gì trong túi thuốc du lịch?

Trước hết là thuốc bạn đang dùng thường xuyên, mang đủ cho cả chuyến. Thêm băng dán, dung dịch sát khuẩn, kem chống muỗi và thuốc chống say nếu hay say xe. Các thuốc khác nên hỏi dược sĩ hoặc bác sĩ, nhất là khi đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc phụ nữ mang thai.

Hành lý xách tay bao nhiêu là vừa cho chuyến năm ngày?

Một ba lô cỡ vừa hoặc vali xách tay thường đủ nếu chọn quần áo phối được với nhau và giặt một lần giữa chuyến. Quy định cân nặng xách tay khác nhau theo hãng bay và hạng vé, nên kiểm tra trên vé của bạn trước khi xếp đồ.